Bevolkingssamenstelling

Bevolkingsdichtheid

Alle gegevens zijn op basis van schattingen uit 2000, tenzij anders vermeld.

Volgens de laatste volkstelling had Zuid-Afrika 44.819.778 (2001) inwoners. Volgens de laatste schatting had het land 49.052.489 (2009) inwoners. De bevolking krimpt, voornamelijk als gevolg van de AIDS-epidemie met 0,46% per jaar. Er zijn 18,2 geboorten en 22 overlijdens per 1000 personen. Van de Zuid-Afrikanen is 29,7% 0-14 jaar, 65% 15-64 jaar en 5,3% 65 jaar of ouder. De levensverwachting is 54,2 jaar.

Zuid-Afrika is een multi-etnisch en multicultureel land. Het heeft de grootste van oorsprong Europese en Indiase bevolking van Afrika. Bij de volkstelling van 2001 was 79% van de bevolking zwart, 10% blank, 9% kleurling en 3% waren Indiërs.

Taal

In Zuid-Afrika worden veel verschillende talen gesproken. Elf daarvan zijn officieel. Na India heeft Zuid-Afrika daarmee de meeste officiële talen ter wereld.

Officiële talen:

• Zoeloe 24%,
• Xhosa 18%,
• Afrikaans 13%,
• Noord-Sotho 9%,
• Tswana 8%,
• Engels 8%,
• Zuid-Sotho 8%,
• Tsonga 4%,
• Swazi 3%,
• Venda 2%,
• Zuid-Ndebele 2% (volkstelling 2001)

In de grondwet van Zuid-Afrika staat ook dat het Khoi, San, Nama en de Zuid-Afrikaanse Gebarentaal worden bevorderd, maar deze talen zijn niet officieel. Andere niet-officiële talen zijn het Duits, Portugees, Frans, Fanagalo, Lobedu, Noord-Ndebele en Phuthi.

Van de bevolking boven de 15 jaar kan 86,4% lezen en schrijven. Van de mannen is dat 87% en van de vrouwen 85,7%. (Schatting 2003)

Het Afrikaans heeft zich uit het Nederlands ontwikkeld en is er nauw aan verwant. Het Nederlands is de enige taal in Zuid-Afrika die zijn officiële status verloren heeft. Het Nederlands was van 1910 tot 1983 een van de officiële talen van Zuid-Afrika.

Religie

Volgens de laatste Zuid-Afrikaanse volkstelling van 2001, was 79,7% van de bevolking christen. Hiervan hoorden 11,1% bij de Zion Christian Church, 8,2% bij Pinkstergemeente, 7,1% bij de Rooms-Katholieke kerk, 6,8% bij deMethodistenkerk, 6,7% bij de Nederduits Gereformeerde Kerk, 3,8% bij de Anglicaanse Kerk en hoorden 36% bij andere christelijke kerken. De meeste blanke Afrikaners behoren van oudsher tot de calvinistisch-protestantse Nederduits Gereformeerde Kerk. De laatste jaren stappen zij echter steeds meer over op de Afrikaanse Protestantse Kerk (APK).

1,5% van de bevolking hing de islam aan en 1,3% het hindoeïsme. 15,1% van de Zuid-Afrikanen was niet-gelovig, 2,3% had een ander geloof en 1,4% was het niet duidelijk. Veel mensen combineren het christendom met eennatuurgodsdienst.

Misdaad

Gevangenisgebouwen op Robbeneiland

Naast de AIDS-epidemie wordt misdaad in Zuid-Afrika sinds het einde van de apartheid als een nationale crisis beschouwd. Zuid-Afrika is één van vijf landen wereldwijd waar georganiseerde misdaad een negatief effect op de economie heeft en hoge extra kosten veroorzaakt. Volgens een onderzoek uit 1997 van de Duitse Handelskamer heeft bijna 15 procent van de ondernemingen die deelnamen aan het onderzoek nieuwe investeringen gestaakt wegens de hoge misdaadcijfers.

In 1995 waren de moordcijfers in Zuid-Afrika de hoogste ter wereld – er werden gemiddeld twee mensen per uur vermoord. De provincies Gauteng en West-Kaap worden het meest geraakt, Johannesburg werd zelfs demoordhoofdstad van de wereld genoemd. In een onderzoek van de Verenigde Naties, uitgevoerd tussen 1998-2000, stond Zuid-Afrika op de tweede plaats voor moord en beroving en op de eerste voor verkrachting. De hoge criminaliteit zorgt ervoor dat de hogere- en middenklasse wegtrekt uit de steden en gaat wonen in afgesloten wijken in de buitenwijken, hierdoor worden de steden steeds explosiever. Deze trend is aanwezig in elke stad in Zuid-Afrika, maar het sterkst in Johannesburg. De onveiligheid zorgt er ook voor dat veel mensen helemaal wegtrekken uit Zuid-Afrika om hun heil te zoeken in Amerika, Europa, Canada, Nieuw-Zeeland en Australië. Ook buiten de grote steden is het niet veilig, sinds de jaren 90 worden er veel boerderijen en buitenplaatsen overvallen. De slachtoffers zijn vooral blanke boeren met hun vrouwen en kinderen. Van 1994 tot 2008 verloren rond de 3.000 blanken het leven tijdens zulkeplaasmoorde.

In 2008 stond Zuid-Afrika op de 2e plaats als gekeken wordt naar moordcijfers, direct na Colombia, in 2008 werden er bijna 22.000 mensen vermoord in Zuid-Afrika, wat neerkomt op ruim 60 moorden per dag.Het aantal geregistreerde verkrachtingen is ruim 50.000, daarmee staat Zuid-Afrika wereldwijd op de 2e plaats na de Verenigde Staten.Het totaal aantal geregistreerde misdrijven in 2008 bedroeg 2.683.849.

Handel in verdovende middelen viert sedert het einde van de apartheid eveneens hoogtij in het land. Kaapstad dient nu naast Lagos in Nigeria als één van de Zuid-Amerikaanse en Aziatische hoofdinvoerhavens van kartels voor verdovende middelen in Afrika. Zuid-Afrika is één van de belangrijkste landen voor de internationale handel in verdovende middelen en is ook de grootste producent van hasj geworden. Er is daar reeds in 1994 hasj ter waarde van 45 miljard rand op 83.000 hectare verbouwd.